Door Joris Leijten.
Meisje Bloem is spraakzaam. In het prentenboek is ze openlijk aan het vertellen over haar ideeën aan de lezer.
We weten niet of ze dat buiten op straat ook durft. We zien haar alleen op haar veilige zolder waar ze zichzelf mag zijn.Meisje Bloem heeft wel te maken met andere mensen zoals de buurman, tante Bet en de meester van school, die zeggen dat Meisje Bloem pas lief is als Meisje Bloem doet wat ‘zij’ zeggen.(18. De spiegel) Toch wil Meisje Bloem wel met hen praten. Volgens haar moeten wij ervan uitgaan dat die ander ‘lief en aardig’ is. Maar is iedereen werkelijk lief? Meisje Bloem zegt hierover: ‘Iemand is lief als ik van binnen voel dat iemand aardig is.’ Kun je lief groter maken, Bloem? Meisje Bloem zegt: ‘Lief kan ik groter maken als ik alleen kijk naar wat leuk is in andere mensen.’ Als je hier van uit gaat, is het omgaan met mensen een stuk makkelijker en kun je een oprecht praatje maken.Dat herken ik.
De landelijke overheid heeft deze zomer de SIRE campagne ‘Een praatje maakt je dag’¹ gestart. We zouden allemaal onbekende mensen moeten aanspreken, buiten op straat, om in contact te komen en een praatje aan te knopen.
Dat maakt de samenleving ontspannen en tolerant.
Om echt van iemand te leren kennen moet je van beide kanten over je schaduw heen springen en open staan voor de ander. Daar heb je meerdere gesprekken voor nodig om het ijs te breken, is mijn ervaring. Ik merk bijvoorbeeld dat ik nu pas goed in gesprek kom met de migranten waarmee ik Meisje Bloem voorlees. Aan de hand van de verhaaltjes kom ik dieper in gesprek. Het wordt steeds vertrouwder wederzijds. Maar ik kan wel beginnen met openingszin naar een ieder, een groet bijvoorbeeld.
“Alledaagse praatjes versterken ons welbevinden”, volgens hoogleraar (Sociale Psychologie UVA) Paul van Lange.
“Ze leveren meer onderling vertrouwen op en het besef dat we deel zijn van dezelfde maatschappij. Belangrijk. Juist nu we jaarlijks minder spreken (we spreken sinds 2005 jaarlijks 300 woorden per dag per persoon minder) en contact vaak digitaal is, zijn deze ontmoetingen cruciaal. “
“Met zoiets simpels bouwen we samen aan een mooiere samenleving”, zegt SIRE op haarcampagnesite. Ik ben benieuwd of zo’n campagne echt helpt? Als ik buiten loop probeer ik de mensen die ik tegenkom oprecht “Een goede dag te wensen”. In Nijmegen wordt dit gewaardeerd en zeggen Nijmegenaren wat terug. Ik merk wel verschil als ik in Nijmegen ben in het oosten van Nederland en buiten loop met mijn geboorteplaats Naarden in het westen van Nederland. In Naarden kijken mensen verbaasd op en vaak boos en lopen hard door. In het westen hebben mensen veel meer haast. Dat was voor mij één van de reden om naar Nijmegen te verhuizen, 14 jaar geleden. In Nijmegen is de cultuur minder hard, creatiever en aardiger en liever.
In het campagnelied “Een praatje maakt je dag” bij de landelijke campagne wordt het voorbeeld van de kassagesprekjes met de kassière genoemd, een praatje in plaats van het stil inpakken bij de zelfscanner. Net als een gesprek bij het bezoek aan de kapper. Ik begreep dat een paar jaar geleden Jumbo (2021) zogenaamde ‘Kletskassa’s’ heeft ingesteld voor ouderen, om juist in gesprek te gaan. Ik weet niet of ze nog bestaan want het is niet efficiënt dat praten met lang wachten van anderen tot gevolg
Meisje Bloem zou graag met iedereen in gesprek raken, denk ik. Dat doet zij nu in haar eentje op de zolder. In gedachte kan zij in gesprek gaan, zelfs met mensen uit een andere tijd, zoals met haar overleden opa. Omdat gedachten geen grenzen kennen en vrij zijn. Mensen, in tegenstelling tot dieren, zijn toegerust op een praatje. Dus wat let ons?
- SIRE campagne “Een praatje maakt je dag”2026 https://sire.nl/campagne/een-praatje-maakt-je-dag/706477